EN545"суу менен камсыздоо үчүн ийкемдүү темир түтүктөр, фитингдер, аксессуарлар жана бириктиргичтер" үчүн негизги европалык стандарт болуп саналат. Ал ичүүчү сууну бөлүштүрүү системаларынын коопсуздугун, ишенимдүүлүгүн жана бышыктыгын камсыз кылат. Бул стандартты терең түшүнүү суу менен камсыздоо жана дренаж инженериясы, түтүктөрдү долбоорлоо, сатып алуулар жана сапатты башкаруу менен алектенген адистер үчүн абдан маанилүү. Бул макалада бир нече негизги пункттар кененирээк баяндалат.
1. Бекиткичтин иштөө бааларынын мааниси
EN545 стандартында түтүк фланецтеринде колдонулган болттор жана гайкалар сыяктуу бекиткичтер алардын иштөө класстары, мисалы, кеңири таралган 4.6 жана 8.8 класстары менен так аныкталган. Бул класс коду бекиткичтин механикалык касиеттерин интуитивдик түрдө сүрөттөйт.
Биринчи сан (мисалы, 4.6дагы "4") номиналдык созулууга туруктуулуктун 1/100 бөлүгүн билдирет. Демек, "4" бекиткичтин номиналдык созулууга туруктуулугу 4 x 100 = 400 МПа экенин билдирет.
Экинчи сан (мисалы, 4.6дагы "6") түшүмдүүлүк катышын билдирет, ал түшүмдүүлүк бекемдигинин созулууга болгон катышынан 10 эсе көп. Демек, "6" түшүмдүүлүк бекемдиги созулууга болгон бекемдиктин болжол менен 60% түзөрүн билдирет.
Мисалы (4.6-класс):номиналдык созулууга туруктуулук = 4×100=400МПа |Ийилүүчү бекемдик ≈ созулууга туруктуулук x (6/10) = 400MPa x0.6= 240MPa
Бул 4.6-класстагы болт кеминде 240 МПа чыңалууга туруктуу деформациясыз (ийилбестен) жана акыры кеминде 400 МПа чыңалууда сынбастан туруштук бере аларын билдирет.
2. Бекиткичтин бетин иштетүү
Дат басуунун алдын алуу жана узак мөөнөттүү, ишенимдүү туташууларды камсыз кылуу үчүн, EN545 бекиткичтин бетин иштетүүгө катуу талаптарды коёт. Кеңири таралган ыкмаларга цинктөө жана Дакромет менен каптоо кирет.
а)Гальванизациялоо - бул болоттун бетине коррозиядан катоддук коргоону камсыз кылуу үчүн цинк каптоосун колдонуу процесси. Эки негизги иштетүү түрү бар.
Электрогальванизация:
- Процесс: Электролитте электр тогу даярдалуучу бөлүктүн бетинен өтүп, цинк иондорунун даярдалуучу бөлүктүн бетине чөгүп, каптоо пайда кылат.
- Өзгөчөлүктөрү: Каптоо жука жана бирдей, жылмакай жана жылтырак көрүнүшкө ээ, бирок коррозиядан коргоо мөөнөтү салыштырмалуу кыска.
- Колдонулушу: Көбүнчө имараттын ичинде же сырткы көрүнүшү маанилүү жана коррозияга туруктуу эмес кичинекей бөлүктөр үчүн колдонулат.
Ысык гальванизация:
- Процесс: бөлүк эритилген цинкке чөмүлүп, бетинде цинк-темир эритмесинен жасалган каптоо пайда болот.
- Өзгөчөлүктөрү: Каптоо калың жана тегиз эмес, бетинде тешикчелер бар, күчтүү адгезия жана электрогальванизацияга караганда алда канча жогорку коррозиядан коргоо. Колдонулушу: EN545, адатта, жер астындагы же нымдуу чөйрөнүн узак мөөнөттүү, катаал коррозия шарттарына туруштук берүү үчүн фланецтүү болтторду ысык гальванизациялоону талап кылат.
б) Дакромет
- Процесс: Цинк кабырчыктарын, алюминий кабырчыктарын жана хроматты камтыган эритмени чөмүлтүп же чачып, андан кийин көп катмарлуу коргоочу пленканы түзүү үчүн жогорку температурада бышыруу процессин камтыган электросиз цинк негизиндеги хроматты иштетүү технологиясы.
- Өзгөчөлүктөрү: Суутектин морттугуна байланыштуу көйгөйлөр жок, коррозияга мыкты туруктуулук (айрыкча химиялык жана жогорку температурадагы коррозияга туруктуулук) жана бирдей каптоо. Бирок, беттин төмөн катуулугу аны сүрүлүүчү беттерге колдонууга жараксыз кылат.
- Колдонулушу: Көбүнчө өтө жогорку коррозиядан коргоону талап кылган жана суутектин морт болуп калуу коркунучун болтурбоочу жогорку бекемдиктеги бекиткичтер үчүн колдонулат. Бул ысык гальванизациялоонун эң сонун альтернативасы.
3. Фланецтик прокладкалардын эки түрү
EN545 түтүк системалары негизинен ар кандай муун конструкцияларына ылайыктуу эки түрдөгү пломбалоочу элементтерди колдонот.
- Прокладкалар:Катуу фланец муундары үчүн колдонулат. Адатта, эки фланец бетинин ортосуна орнотулат, алар болтторду бирдей бекемдөө, фланец бетиндеги ар кандай микроскопиялык тегиз эместиктерди толтуруу жана пломбалоо менен деформацияланат.
- Т-формасындагы шакек (резина шакек):Түртүү-тартуу же механикалык ийкемдүү муундарда (мисалы, К-тибиндеги жана Т-тибиндеги муундарда) колдонулат. Бул атайын Т-формасындагы кесилиши бар резина пломбалоочу шакекче.
4. PMA, PFA жана PEA басым класстарынын мааниси жана байланышы
EN545 стандарты түтүктүн басым көтөрүү жөндөмдүүлүгүн ар тараптуу сүрөттөө үчүн үч негизги басым даражасын аныктайт:
- PFA (уруксат берилген жумушчу басым):Бул түтүк өткөргүчтүн максималдуу узак мөөнөттүү иштөө температурасында коопсуз үзгүлтүксүз иштей ала турган ички басымын билдирет.
- PEA (Иштин сыноо басымы):Бул жөнөтүү алдында заводдо сапатты текшерүү учурунда ар бир түтүккө колдонулган сыноо басымын билдирет. Бул басым жеткирүү учурунда түтүктүн бекемдигин жана пломбалоо бүтүндүгүн текшерет.
Байланыш: PEA = 1,2 * PFA + 5 бар. Бул формула заводдук сыноо басымынын уруксат берилген жумушчу басымдан жогору болушун камсыздайт, бул продукциянын сапатын текшерүү үчүн жетиштүү коопсуздук чегин камсыз кылат.
- PMA (Уруксат берилген максималдуу жумушчу басым):Бул түтүк бөлмө температурасында (25°C) коопсуз туруштук бере ала турган максималдуу кыска мөөнөттүү, убактылуу ички басымды билдирет. Ал түтүк туруштук бере ала турган эң жогорку басым чегин билдирет.
Байланыш: PMA = 1.2 * PFA. Бул максималдуу жол берилген өткөөл басым (PMA) уруксат берилген үзгүлтүксүз иштөө басымынан (PFA) 20% жогору экенин көрсөтүп турат.
EN545 түтүктөр, Резина шакекче, прокладка, ийкемдүү темир түтүктөр жана фитингдер, Электрогальванизация, Ысык гальванизация, суу менен камсыздоо, дренаж,
Жарыяланган убактысы: 2025-жылдын 22-сентябры
